Hoeveel akoestische panelen heb je nodig? Rekenvoorbeeld per ruimte

Het aantal akoestische panelen dat je nodig hebt, volgt uit drie getallen: het volume van de ruimte, de nagalmtijd die je nu hebt en de nagalmtijd die je wil. Met de formule van Sabine reken je in vijf minuten uit hoeveel vierkante meter absorptie er bij moet, en met de absorptiewaarde van het paneel vertaal je dat naar panelen. Hieronder de methode, de richtwaarden en drie uitgewerkte voorbeelden: een vergaderzaal, een open kantoor en een restaurant.

De formule van Sabine in gewone taal

Nagalmtijd (RT60 of T) is de tijd die geluid nodig heeft om 60 dB uit te sterven nadat de bron stopt. Sabine schreef ze rond 1900 als:

T = 0,161 × V / A

• V is het volume van de ruimte in m³ (lengte × breedte × hoogte).
• A is de totale absorptie in de ruimte in m² sabine: elk oppervlak vermenigvuldigd met zijn absorptiecoëfficiënt.

Omgekeerd geldt dus: A = 0,161 × V / T. Bereken A voor de nagalmtijd die je nu meet en voor de nagalmtijd die je wil; het verschil is de absorptie die je moet toevoegen. Deel dat verschil door de αw van het paneel en je hebt het aantal m² panelen.

De formule is een benadering (ze veronderstelt een gelijkmatig verdeelde absorptie en werkt per frequentieband), maar voor kantoren, klassen en horeca is ze nauwkeurig genoeg om een offerte op te baseren.

Welke nagalmtijd wil je?

Richtwaarden die wij bij Re-Sound hanteren, in seconden, voor de middenfrequenties (500–2000 Hz):

Een harde ruimte met glas, gips en een gietvloer zit vandaag vaak tussen 1,0 en 1,5 s. Meet je niet, dan neem je voor een schatting 1,2 s voor een leeg kantoor en 1,4 s voor een leeg restaurant met tegelvloer. Een meting volgens ISO 3382-2 is beter; die doen we op aanvraag.

Wat een paneel écht absorbeert: αw en klassen

De αw (ISO 11654) is de gewogen absorptiecoëfficiënt van een paneel, van 0 (kaatst alles) tot 1 (absorbeert alles). ISO 11654 deelt ze in klassen:

Onze reeksen: Interior (textiel) αw 1,0, klasse A. rWood Groove en rWood Micro αw 0,90, klasse A. rPET Panel van 12 mm hangt af van de montage: αw 0,25 (klasse D) rechtstreeks op de wand, 0,60 (C) met een spouw van 50 mm, 0,80 (B) met een spouw van 100 mm en 1,00 (A) met een spouw van 50 mm en 50 mm steenwol. rPET Groove wordt per dikte met een NRC opgegeven (ASTM C423): 0,55 / 0,75 / 0,90 bij 12 / 24 / 36 mm; daarmee reken je niet in de formule van Sabine, want die vraagt een αw. Dikte en vooral montage bepalen dus wat een paneel absorbeert, en een spouw of steenwol achter het paneel weegt vooral in de lage tonen door: reken altijd met de waarde bij de montage die je gaat toepassen.

Reken altijd met het effectieve oppervlak van het paneel: een Solid-paneel van 1.200 × 600 mm telt voor 0,72 m², een rPET Panel van 2.800 × 1.220 mm voor 3,42 m².

Rekenvoorbeeld 1: vergaderzaal 56 m³

Zaal van 5 × 4 m, 2,8 m hoog, tapijttegels, zes gestoffeerde stoelen, glazen wand. Gemeten nagalmtijd: 0,9 s. Doel: 0,6 s voor verstaanbare videocalls.

• A nu = 0,161 × 56 / 0,9 = 10,0 m² sabine
• A doel = 0,161 × 56 / 0,6 = 15,0 m² sabine
• Toe te voegen: 5,0 m² sabine

Met Solid (αw 1,0, panelen van 1.200 × 600 mm): 5,0 / 1,0 = 5,0 m² panelen — zeven panelen (5,0 m²) op de lange wand tegenover het scherm en op de wand achter de sprekers. Met rWood Groove (αw 0,90) wordt dat 5,6 m². Dat is ongeveer 25 % van het vloeroppervlak: normaal voor een kleine ruimte zonder absorberend plafond.

Rekenvoorbeeld 2: open kantoor 720 m³

Vloer van 20 × 12 m, 3 m hoog, 30 werkplekken, gietvloer, betonplafond. Geschat: 1,2 s. Doel: 0,7 s.

• A nu = 0,161 × 720 / 1,2 = 96,6 m² sabine
• A doel = 0,161 × 720 / 0,7 = 165,6 m² sabine
• Toe te voegen: 69 m² sabine

Alles op de wanden zetten zou 69 / 0,90 = 77 m² panelen van klasse A vragen, meer dan de helft van de twee lange wanden. Beter verdeeld:

• Plafond: 50 m² absorberende plafondelementen van klasse A (αw 0,9) = 45 m² sabine. Een akoestisch spanplafond over het hele vlak doet nog meer; ons zusterbedrijf STRETCH plaatst dat in één dag.
• Wanden: 30 m² rWood Groove (αw 0,90) = 27 m² sabine op de reflectiepunten.
• Samen 72 m² sabine — doel gehaald, met een zichtbaar rustiger vloer.

Voor de calls die daarna nog storen zijn er geen panelen die helpen; daar dienen belcabines voor.

Rekenvoorbeeld 3: restaurant 525 m³

Zaal van 15 × 10 m, 3,5 m hoog, tegelvloer, veel glas, 60 couverts. Leeg gemeten: 1,4 s. Doel: 0,7 s.

• A nu = 0,161 × 525 / 1,4 = 60,4 m² sabine
• A doel = 0,161 × 525 / 0,7 = 120,8 m² sabine
• Toe te voegen: 60,4 m² sabine

Voorstel: 55 m² plafond in klasse A (49,5 m² sabine) plus 15 m² rWood Micro op de wand achter de banken (bij αw 0,90 zo'n 13,5 m² sabine) = 63 m² sabine. De gasten zelf brengen nog absorptie mee (reken op 0,4 tot 0,5 m² sabine per persoon), waardoor de zaal bij volle bezetting onder 0,6 s duikt. Meer over de keuzes per zone in Akoestische panelen voor restaurants.

Vuistregels als je snel wil schatten

Als je geen meting hebt en een eerste budget wil:

• Met een absorberend plafond (60–80 % van het plafondoppervlak in klasse A): voeg 10 à 15 % van het vloeroppervlak toe aan wandpanelen van klasse A of B.
• Zonder plafondbehandeling: reken op 30 à 50 % van het vloeroppervlak aan wandpanelen; hoe hoger de ruimte, hoe meer.
• Kleine, harde ruimtes (vergaderzalen, videocallruimtes) vragen procentueel het meest; grote ruimtes met veel meubilair het minst.
• Per persoon die de ruimte gebruikt, kan je 0,4 tot 0,5 m² sabine aftrekken van wat je nodig hebt — maar reken de ruimte leeg door, want dat is hoe ze 's ochtends klinkt.

Waar je de panelen hangt telt evenveel als hoeveel

Sabine gaat uit van gelijkmatig verdeelde absorptie; in de praktijk haal je meer uit dezelfde panelen door ze slim te plaatsen:

1. Op oorhoogte (1,0 tot 2,2 m), waar spraak reflecteert; niet boven kasten.
2. Op twee wanden die een hoek vormen, niet twee wanden tegenover elkaar — zo breek je flutterecho's.
3. Tegenover de geluidsbron: de wand tegenover het scherm in een vergaderzaal, de wand tegenover de bar in een restaurant.
4. Verspreid over de ruimte in plaats van één groot blok.

Wil je het zelf proberen? De nagalmcalculator rekent met dezelfde formule van Sabine en stelt meteen het aantal m² panelen voor. Twijfel je over de berekening? Stuur ons de afmetingen (lengte, breedte, hoogte), de vloer- en plafondafwerking en, als je die hebt, de gemeten nagalmtijd. We rekenen het na en sturen een voorstel met het aantal panelen per wand. Re-Sound is een merk van Stretch Group; we produceren in onze eigen fabrieken in Beveren-Waas en Częstochowa, dus de berekening en het product komen van dezelfde mensen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel akoestische panelen heb ik nodig voor een kantoor van 100 m²? Zonder absorberend plafond en met een hoogte van 3 m reken je op 30 à 35 m² wandpanelen van klasse A (zoals rWood Groove of Interior) om van 1,2 naar 0,7 s te gaan. Met een absorberend plafond volstaat 10 à 15 m² op de wanden.

Maakt de dikte van het paneel veel uit? Ja, en de montage maakt nog meer uit. Een rPET Panel van 12 mm haalt αw 0,25 rechtstreeks op de wand, 0,60 met een spouw van 50 mm, 0,80 met een spouw van 100 mm en 1,00 met een spouw van 50 mm en 50 mm steenwol erachter; bij rPET Groove stijgt de NRC met de dikte: 0,55 / 0,75 / 0,90 bij 12 / 24 / 36 mm. Een spouw of steenwol achter het paneel weegt vooral in de lage tonen door. Reken dus altijd met de waarde bij de montage die je gaat toepassen.

Kan ik te veel panelen hangen? Ja: onder 0,4 s klinkt een ruimte dof en gaan mensen luider praten omdat ze zichzelf niet meer horen. Mik op de richtwaarde en verdeel de panelen over de ruimte.

Bronnen: W.C. Sabine, Collected Papers on Acoustics (formule van Sabine); ISO 11654 (absorptieklassen); ISO 3382-2 (meting van de nagalmtijd); NBN S 01-400-2 (akoestische criteria voor schoolgebouwen); productgegevens Re-Sound.